Shkencëtarët shkatërrojnë 99% të qelizave kancerogjene në laborator duke përdorur teknikë të re me ‘molekula vibruese’

Hulumtime në fazën e hershme kanë treguar se mund të ofrojnë trajtime të reja për kancerin. Në një studim laboratorik, 99% e qelizave të melanomës u eliminuan me një teknikë të re që përdor dridhjen e molekulave.

Shkencëtarët në SHBA zbuluan se mund të shkatërrojnë qelizat kancerogjene duke i stimuluar molekulat ngjyrë (dye) me dritë infra të kuqe pranë (near‑infrared), duke i bërë ato të dridhen fuqishëm. Kjo teknikë shkatërron membranën e qelizës kancerogjene. Studimi arriti një eficiencë prej 99% në qeliza melanome njerëzore kultivuar në laborator.

Metoda funkionon kështu: molekula dye-ve – të përdorura zakonisht për imazhe mjekësore – dridhen njëtrajtshëm kur ekspozohen ndaj dritës infra të kuqe dhe krijojnë një fenomen të quajtur plasmon, ku elektronet brenda molekulës lëvizin në mënyrë të sinkronizuar. Kjo dridhje shkakton shpërthim të membranës së qelizës kancerogjene .

Autori kryesor i studimit, Ciceron Ayala‑Orozco nga Rice University, shpjegoi për Euronews se:

“Dridhja e aktivizuar nga drita infra‑e kuqe do të shkatërrojë gjithçka që është përreth molekulës – në këtë rast, qelizën e kancerit”.

Teknika, e quajtur “çekiç molekular” (molecular jackhammer), është shumë më e shpejtë se motorët molekularë të mëparshëm (Feringa). Ajo mund të aktivizohet nga drita infra e kuqe që depërton më thellë në trup se drita e dukshme. Kështu, do të mund të trajtohen kancere në organe apo kocka pa nevojë për ndërhyrje kirurgjikale të thella.

Ekzaminime të mëtejshme në minj me melanomë treguan rezultate inkurajuese: 50% e tyre u shëruan plotësisht pas trajtimit me injeksion intratumoral të molekulave dhe dritës infra‑e kuqe . Kjo është dëshmi premtuese për zhvillimet e mëtejshme në drejtim të trajtimeve klinike te njerëzit.

Megjithatë, sfida kryesore mbetet të testohen siguria dhe toksiciteti tek njerëzit. Këto molekula janë një klasë e re që përdoret tashmë për qëllime klinike, duke ofruar shpresën për një përshpejtim të kalimit në fazat e testimeve humane. Por, ky proces mund të marrë kohë .

Dr. Nisharnthi Duggan nga Cancer Research UK thekson se kanceri zakonisht zhvillon rezistencë ndaj trajtimeve kimike, por kjo metodë e re mekanike e aktivizuar me dritë ka potencial të mos krijojë rezistencë, duke ofruar një rrugë të re të trajtimit të kancerit.

•Stimulim me dritë infra të kuqe i molekulave dye për shkaktimin e dridhjeve që shkatërrojnë membranën e qelizës kancerogjene.

•99 % e qelizave melanome në laborator; 50 % shërim te minjtë me melanoma.

•Nuk përdoren kimioterapi ose kirurgji invazive; mund të aplikohen në pak kohë në organizëm; kanceri ka më pak gjasa për rezistencë.

•Nevojiten studime për sigurinë dhe toksicitetin te njerëzit—kalimi në trajtim klinik mund të zgjasë.

Publikimi i studimit në Nature Chemistry nga një ekip i universiteteve Rice, Texas A\&M dhe Universitetit të Teksasit tregon një hap të konsiderueshëm drejt përdorimit të sulmit mekanik kundër qelizave kancerogjene.

Kjo teknikë inovative me “çekiç molekular” është një zbulim premtues që mund të sjellë trajtime jo-invazive, efektive dhe me rezistencë të ulët të pacientit ndaj kancerit, por që kërkon ende shumë punë për t’u bërë gati për përdorim te njerëzit.