Kishte terro*izuar Vlorën për vite me radhë: Fundi tronditës i babait të Adi Hilës në SHBA

Nga Ermal Barjami

Adi Hila, bëm baba të të ngjaj!

Sot do t’ju tregoj një histori për Adi Hilën.

Jo për Adi Hilën që shihni sot nëpër video e meme, por për rrënjët e një mbiemri. Sepse disa histori nuk fillojnë sot dhe disa pesha nuk zhduken vetëm sepse kalojnë vitet.

Babai i tij, Merhamat Hila, ka qenë zëvendëskryetar i Sigurimit të Shtetit në Vlorë, në një nga periudhat më të errëta të Shqipërisë.

Dhe për të kuptuar çfarë do të thoshte kjo, duhet kujtuar çfarë ishte Sigurimi për njerëzit që binin në duart e tij.

Ishte trokitja në derë në mes të natës.

Ishte arrestimi para syve të fëmijëve.

Ishte hetuesia e gjatë, izolimi, presioni, kërcënimet dhe tortura.

Ishte detyrimi për të firmosur deklarata, për të pranuar akuza, madje edhe për të implikuar të tjerë.

Një fjalë mund të bëhej akuzë. Një shoqëri mund të bëhej dyshim. Një letër mund të bëhej dosje.

Dhe kur merrej një njeri, nuk goditej vetëm ai.

Goditej e gjithë familja.

Fëmijët rriteshin me mbiemrin e “armikut”. Gratë mbeteshin vetëm. Familjet survejoheshin, shantazhoheshin, humbnin punën, pasurinë, shkollimin dhe të drejtën për një jetë normale.

Pastaj vinte burgu: qelitë, uria, sëmundjet, puna e rëndë, vitet larg familjes. Disa ktheheshin të shkatërruar. Disa nuk ktheheshin fare.

Në Vlorë, emri i Merhamat Hilës lidhet me këtë aparat represiv dhe me përndjekjen politike të njerëzve të konsideruar armiq të regjimit.

Një sistem që nuk të merrte vetëm lirinë.

Të merrte jetën, dinjitetin dhe shpesh edhe familjen.

Sot kemi një brez tjetër. Një tjetër Hila.

Një tjetër kohë.

Dhe jo, djali nuk mban automatikisht fajin e babait.

Por dilema bëhet me e fortë kur historia duket sikur përsëritet në forma të tjera.

Sepse sot, në hapësirën publike, ndaj Adi Hilës janë ngritur akuza dhe pretendime për filmime të fshehta, përdorim të videove dhe shantazh ndaj shumë vajzave dhe grave.

Dikur ishte dosja.

Sot është videoja.

Dikur ishte frika se dikush të kishte futur në dosje. Sot mund të jetë frika se dikush të ka filmuar padijenj dhe mund ta përdorë atë material kundër teje.

Mjetet ndryshojnë. Frika është e njëjtë.

Prandaj historia duhet treguar.

Jo për hakmarrje.

Por për të kuptuar se e keqja duhet njohur, përballuar dhe asgjësuar që të mos rikthehet në forma të tjera, në kohë të tjera.

Sepse kujtesa nuk trashëgon faj.

Kujtesa trashëgon të vërtetën.

P.S. Merhamet Hila vdiq në SHBA, pasi u shtyp për vdekje nga një makinë. Jeta ka mënyrat e saj të çuditshme për të mbyllur disa histori./thuaje.al